Thomas Mann, Czarodziejska góra [recenzja]

Gdyby wymienić trzech największych niemieckich pisarzy XX wieku, można byłoby stworzyć kilka różnych kombinacji, lawirować między różnymi opcjami, ale z pewnością jedno z nazwisk pojawiałoby się częściej niż inne – Thomas Mann.

Potomek upadającej rodziny kupieckiej z Lubeki, kwintesencja niemieckości i człowiek dwóch epok napisał dzieło stawiane pośród najbardziej wpływowych książek XX wieku z Ulissesem Joyce’a i W poszukiwaniu straconego czasu Prousta na czele. W Czarodziejskiej górze (1924) Mann rysuje wielką alegorię kondycji człowieka za pomocą obrazu szwajcarskiego sanatorium dla gruźlików – Berghof, gdzie poznajemy międzynarodowe towarzystwo ludzi pogrążonych w marazmie – „zaczarowanych” i szereg postaci-symboli. Dynamizm w powieści został oparty na ideach, nie na akcji fabularnej, co odrzuca przeciętnego czytelnika spragnionego czynów, a nie słowa czy myśli. Niektóre wypowiedzi narratora są jakby esejami na temat czasu, życia i śmierci. Powieść jest pełna aluzji do innych utworów literatury pięknej, m.in. do mitologii greckiej, Boskiej komedii Dantego, Fausta Goethego, a także zawiera szereg elementów autobiograficznych.

Ciekawe jest, że Mann był ukierunkowany bardzo entuzjastycznie do I wojny światowej (w przeciwieństwie do swojego brata, Heinricha), dopóki koszmar wypełzający z okopów nie strącił mu łusek z oczu, co do natury pożogi wojennej. Nic dziwnego, że był zaciekłym wrogiem Hitlera, którego nazywał pogardliwie „malarzyną”, za co ten odwdzięczył mu się stosem palonych książek i żelazną cenzurą w nazistowskich Niemczech. W Czarodziejskiej górze wyraża pogardę dla przemocy i terroru, odchodząc zdecydowanym krokiem od swych poprzednich poglądów. Zachowuje jednak swoją „niemieckość”.

W 1929 roku otrzymał Literacką Nagrodę Nobla, oficjalnie za Buddenbrooków (1901), ponieważ jeden z członków komisji zagroził wetem, jeśli do protokołu zostanie wpisana właśnie Czarodziejska góra, na którą głosowała reszta sędziów.

This entry was posted in Recenzje and tagged , . Bookmark the permalink.

Dodaj komentarz

Twój adres e-mail nie zostanie opublikowany. Pola, których wypełnienie jest wymagane, są oznaczone symbolem *

Możesz użyć następujących tagów oraz atrybutów HTML-a: <a href="" title=""> <abbr title=""> <acronym title=""> <b> <blockquote cite=""> <cite> <code> <del datetime=""> <em> <i> <q cite=""> <strike> <strong>