W labiryntach słowa [recenzja]

Oto cień przysłonił niebo, zaszczepił je czerwienią, zakrył złote Słońce i wstrząsnął przepastną Ziemią, którą oplotły gargantuiczne sploty słowa należące do siedmiotomowego lewiatana, który wypełzł z paryskiego pokoiku obitego korkiem, tak aby żaden, nawet najmniejszy, dźwięk nie zmącił reminiscencji swymi wibracjami – oto W poszukiwaniu straconego czasu.

Marcel Proust z bogatego grafomana wstąpił na tron papieża literatury i od jego śmierci wymienia się go jako jednego z największych pisarzy nie tyle XX wieku, co całej literatury w ogóle. Pierwszy tom jego najbardziej znanego dzieła (W stronę Swanna, 1913) zapoczątkował siedmiotomowy cykl, który przeżył swego twórcę – ostatnie trzy tomy ukazały się po jego śmierci. Próba jakiegokolwiek streszczenia cyklu wydaje się wyczynem karkołomnym, tekst składa się z warstw, które tworzą spiralę fabuł, opowieści, aluzji, uwag i rozważań narratora o imieniu Marcel, na temat środowiska wyższych sfer, bogatych salonów, zakompleksionych mieszczan, świata praczek i lokajów. Z wykwintnym humorem opowiada o hipokryzji, intrygach i romansach (hetero- i homoseksualnych) swych bohaterów, których stwarza w mistrzowskim szlifie słowa. Proust był przesiąknięty literaturą, jego świat więcej odpowiada rzeczywistości wyczytanej niż tej prawdziwej – przeczytał m in. całą komedię ludzką Balzaka (która liczy grubo ponad sto utworów).

W poszukiwaniu… było jedną z chmur zapowiadających burzę w obumierającej kulturze belle epoque, przeciwstawiając się czasowi linearnemu, kładąc nacisk na czysty subiektywizm – ukazał nieskrępowany żywioł tworzony przez słowa, by odnaleźć stracony czas.

This entry was posted in Recenzje and tagged , , , . Bookmark the permalink.

Dodaj komentarz

Twój adres e-mail nie zostanie opublikowany. Pola, których wypełnienie jest wymagane, są oznaczone symbolem *

Możesz użyć następujących tagów oraz atrybutów HTML-a: <a href="" title=""> <abbr title=""> <acronym title=""> <b> <blockquote cite=""> <cite> <code> <del datetime=""> <em> <i> <q cite=""> <strike> <strong>